Vakantie: alles mag

De tijd van standaard drie weken bouwvak, een week kerstvakantie en wat snipperdagen is voor velen voorgoed voorbij. De wetgever speelt in op de populariteit van flexvakantie, zorgverlof, sabbatsjaar en employee benefits. Vakantiedagen zijn handelswaar geworden. Afkopen, opnemen in uren en fiscaal voordelig verlofsparen? Alles mag.

Door Christiaan Bonebakker en Joost Bijlsma (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en j. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.)

Staatssecretaris Annelies Verstand van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft een aantal wezenlijke zaken in het ‘vakantierecht’ gewijzigd. Sedert 1 februari bent u verplicht vakantiedagen eventueel in uren uit te keren, gewichtige bedrijfsbelangen daargelaten.

 

Karoshi

Uw werknemers hebben bovendien meer ruimte gekregen om vakantiedagen wel of niet op te nemen. Ze kunnen dagen op elk moment afkopen. Dat laatste mocht vroeger alleen wanneer de werknemer het bedrijf vaarwel zei. Tegenwoordig geldt de afkoopmogelijkheid altijd en voor alle in de loop der tijd verworven vakantiedagen. En dat kunnen er veel zijn, aangezien vakantiedagen pas na vijf jaar verjaren. In de oude situatie was dat twee jaar. De wetgever maakt het ook mogelijk een deel van de vakantiedagen te sparen voor lang betaald verlof. Dat kan nodig zijn voor zorgtaken of een opleiding of om eerder met pensioen te kunnen gaan. Natuurlijk wil de Nederlandse wetgever het Japanse karoshi, dood door overwerk, voorkomen. Daarom zijn enkele oude gewoonten intact gelaten. De gegarandeerde vakantie van tenminste vier weken per jaar blijft onaantastbaar. Twee weken daarvan moeten volgens de wet nog steeds aaneengesloten zijn, uitzonderingen daargelaten.

 

Verlofsparen

Ook de fiscus past zich aan de flexibele vakantiepraktijk aan. Het sparen van verlofdagen, het opnemen van ouderschapsverlof en de financiering van kinderopvang is sinds 1 januari fiscaal aantrekkelijker. De belastingdienst moedigt u aan op eigen initiatief een regeling voor verlofsparen te maken. De regeling moet openstaan voor tenminste driekwart van de werknemers. De belastingwetgeving stelt u in staat de medewerker jaarlijks maximaal 10 procent van het bruto-jaarsalaris te laten sparen voor een langer verlof. De medewerker kan dat verlof gebruiken voor een studie, een wereldreis of zorgtaken. Ze mogen de regeling echter niet gebruiken om eerder met pensioen te gaan.

Sparen kan in tijd of geld. Werknemers mogen maximaal 10 procent van hun brutoloon sparen om het verlof te financieren. Maar ze kunnen ook maximaal 10 procent van hun brutoloon sparen om het verlof te financieren. Maar ze kunnen ook maximaal 10 procent meer gaan werken om die extra uren later als verlof te kunnen opnemen. De gespaarde uren worden dan omgerekend in geld. Het gespaarde geld staat op een geblokkeerde rekening of in een fonds. De werknemer betaalt daarover pas belasting als het geld tijdens het verlof wordt uitgekeerd, net als bij een pensioen. Daarin zit dus het fiscale voordeel. Werknemer en werkgever betalen echter wél direct de sociale premies, zodat het verlofsparen geen nadelige gevolgen heeft voor het recht op fiscale uitkeringen.

 

Populair

Als we directeur Bern Lestkeot van Aigis, een Amsterdams adviesbureau voor flexibele arbeidsvoorwaarden mogen geloven, wordt verlofsparen populair. Uit onderzoek van dit bureau onder zorgmedewerkers blijkt dat 34 procent hiervan ‘zeker’ gebruik gaat maken en 45 procent ‘misschien’. Populair is de optie om elke vier jaar zes maanden tussenuit te gaan.

Het enthousiasme verbaast Losekoot, ook voorzitter van de Stichting Loopbaanonderbreking, nauwelijks. "Een langdurig verlof is effectiever dan arbeidsduurverkorting, zoals elke week een extra vrije dag", meent hij. Zelf heeft Losekoot een sabbatical achter de rug en binnenkort gaat hij weer. "De eerste maand is gewoon vakantie, de tweede maand kom je echt tot rust. Na drie maanden ga je nadenken en krijg je meer overzicht over je leven. Dan pas kun je anders naar jezelf kijken en structureel dingen veranderen." 

Behalve de rompslomp die de verlofspaarregeling oplevert, moeten werkgevers ook de personele gevolgen tijdens het verlof opvangen. "Vooral bij kleine bedrijven kan dat lastig zijn", zegt Losekoot. Volgens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet het verlof " in overleg" met de werkgever worden geregeld.